انجمن علمی ژنتیک آل طه

بیماری التهاب روده ( IBD ) یا inflammatory bowel disease که بیماری التهاب لوله ی گوارش بالاخص روده است خود به دو دسته ی بیماری کرون (CD ) یا crohn disease و زخم و التهاب دیواره ی داخلی روده ی بزرگ (ulcerative colitis ) تقسیم می شود.شیوع IBD یک در هر 500-1000 نفر می باشد. فراوانی دو گروه مذکور تقریبا برابر است. بیماری التهابی روده یا IBD احتمالا به دلیل پاسخ تنظیم نشده به باکتری های کومنسال ایجاد می شود. این بیماری توارث چند عاملی دارد و ژن های متعدد در موقعیت های مختلفی مرتبط با علایم کرون شناسایی شده اند اما یکی از مهمترین موقعیت های شناخته شده که خطر ایجاد بیماری کرون با اثر قابل جمع را افزایش می دهد و در عین حال کولیت اولسریت را شامل نمی شود , موقعیت 16q12.1 می باشد و ژن موجود در این لوکوس NOD2 یا CARD15 نام دارد و همخوانی زیادی در بین دو قلو های MZ مشاهده شده است.محصولات ژن NOD2 ، عامل هسته ای کاپا (NF-κB ) در لوکوسیت های مونو نوکلئاز را فعال می کند و در نتیجه سلول را نسبت به لیپوپلی ساکارید حساس می کند و به این ترتیب سلول به دیواره ی باکتری گرم منفی ( به ناحیه LPS) متصل می شود. پلی مورفیسم های تک نوکلئوتیدی در ژن NOD2 ( ژن کد کننده ی گیرنده ی سیتوپلاسمی ایمنی ذاتی ) می تواند باعث ناهنجاری در ایمنی ذاتی شود. در واقع برخی از واریته های NOD2 در حس کردن عوامل میکروبی ناتوان اند بنابراین پاسخ ایمنی ذاتی مونوسیت های دیواره ی روده در مقابل میکروارگانیسم ها ( پاتوژن و فلور طبیعی) دچار اختلال و ایجاد پاسخ ایمنی غیر طبیعی و التهابی می گردد . در این شرایط میکروارگانیسم ها در صورت دسترسی به دیواره ی روده , التهاب روده ایجاد می کنند. به طور کلی تخمین زده شده است که NOD2 حدود %20 از علل IBD را شامل می شود از این رو عوامل دیگر ژنتیکی و ایمونولوژیکی نیز می توانند آن را ایجاد کنند. از طرف دیگر نفوذ پذیری این ژن کمتر از %10 است و تنها در %20 افراد هتروزیگوت علائم IBD دیده می شود. IBD با اختلال در هر دو سلول T ( تنظیمی و TH1 و 17) می تواند با ایجاد التهاب موجب آسیب به روده شود. التهاب مزمن روده می تواند به دلیل پاسخ ایمنی غیر طبیعی IBD ایجاد شود. دیفنسین ها پپتید های کوچک کاتیونی به طول 29-34 آمینواسید که خود توسط سلول های اپی تلیال سطوح مخاطی , NK سل ها و لنفوسیت های سیتوتوکسیک تولید می شوند و تولیدشان همزمان با افزایش میکروارگانیسم ها و محصولات میکروبی افزایش می یابد. دیفنسین ها با تخریب مستقیم میکروارگانیسم ها ( باکتری ها , قارچ ها و ویروس های پوشش دار ) و فعال کردن سلول های درگیر در پاسخ التهابی به میکروب ها فعالیت می کنند و ایمنی ذاتی را بر قرار می سازند . اختلال در تولید این پپتید های کوچک باعث ایجاد بیماری کرون می شود. از طرف دیگر پلی مورفیسم های ژن های مرتبط با ماکرواتوفاژی ( فرآیند انتقال ارگانل های سیتوپلاسمی به اتوفاگوزوم و ادغام آن با لیزوزوم و تخریب ارگانل ها ) چون ژن ها ی IRGM و ATG16L1 می تواند منجر به کاهش ترشح آنزیم های ضد میکروبی و دیفنسین ها شود و اتوفاژی را مختل کند.از علائم IBD کرامپ شکمی (انقباض غیر ارادی و دردناک) , اسهال , تب , خونریزی از مقعد یا هماتوشزی ( دفع خون با مدفوع) , فیستول , آرتریت و التهاب چشمی می باشد. برای بهبود نسبی و بر طرف کردن نسبی علائم کرون استفاده از دارو های ضد التهابی مانند کورتیکواستروئید , سولفاسالازین و همچنین آنتاگونیست TNF , کلسیم , ویتامین B 12 , آهن و رعایت تغذیه ( مصرف فیبر کمتر به دلیل سختی هضم آن) انجام می شود. 

 

علائم کرون

فیستول